Vân Nam

Các nhà thực vật học tin rằng cây chè đã khởi sinh từ những cánh rừng Vân Nam. Nơi đây vẫn còn những đại thụ cổ thụ ở Cảnh Mại, Bố Lãng — có cây tuổi đời đã hơn nghìn năm, thân to mấy người ôm.

Lá hái từ cây cổ thụ rừng già làm nên thứ Phổ Nhĩ mà thời gian chỉ làm cho quý hơn.

Phổ Nhĩ được ép thành bánh, để mộc (sống) cho lên men chậm theo năm tháng, hoặc ủ chín cho vị trầm mượt. Người sành trà cất Phổ Nhĩ như cất rượu vang — mỗi năm một tầng hương mới. Vân Nam còn là quê của Điền Hồng, dòng hồng trà ngọt đậm sắc đỏ cam.

Trên những con đường trà ngựa cổ, từng đoàn người gùi trà băng núi đổi lấy muối và ngựa — Vân Nam không chỉ làm ra trà, mà còn làm ra cả một nền văn minh quanh lá trà.